KAP Saminna van den Bulk
Archief Mediacentrum Defensie
Meer mensen, meer materieel en direct bij de brigades
Een gevecht winnen is onmogelijk zonder de juiste informatie die de militair op tijd weet te bereiken. In een tijd van groeiende wereldwijde spanningen, zet CLAS in op de versterking van de inlichtingencapaciteit. Een ingrijpende verandering die de hele landmacht raakt.
Wat is er nodig voor de tactische inlichtingen, nu en in de toekomst? Dat is de vraag waar luitenant-kolonel Koen en majoor Andrée eind vorig jaar een antwoord op zochten. Samen met alle spelers in de inlichtingenwereld binnen en buiten de landmacht schetsten zij een toekomstbeeld. Een studie van groot belang. De inlichtingencapaciteit van de landmacht is namelijk aan een flinke uitbreiding toe.
Andere focus
Om te begrijpen waarom, spoelen we eerst de tijd terug. De landmacht richt in 2011 het Joint Intelligence, Surveillance, Target Acquisition & Reconnaissance Commando (JISTARC) op. In de ‘paarse’ eenheid komen inlichtingeneenheden van alle operationele commando’s samen. Het is een bezuinigingsmaatregel: de investeringen in Defensie worden teruggeschroefd. De krijgsmacht richt zich op dat moment vooral op het bevorderen van de internationale rechtsorde (hoofdtaak 2). Wie inlichtingen nodig had, kon putten uit de pool van experts bij JISTARC.
Hoe anders is de situatie 15 jaar later. Er zijn geopolitieke spanningen en er woedt een oorlog op het Europese continent. De krijgsmacht maakt zich op voor het beschermen van het eigen grondgebied en dat van onze bondgenoten (hoofdtaak 1). Dat maakt dat inlichtingen belangrijker zijn dan ooit.
Taken van inlichtingenexperts zijn onder meer het ondersteunen in de besluitvorming, bij het aangrijpen van doelen en bij de battle damage assessment.
Meer taken
Een andere reden om het inlichtingenveld te bezien, was de oprichting van het Joint Force Command. Dit militaire hoofdkwartier draagt uit wat er moet gebeuren op het gebied van militaire operaties. Het hoe? Dat is aan de operationele commando’s.
“Of het nu gaat om Nederland, de rest van het koninkrijk of de oostflank: alle inlichtingenwensen die betrekking hebben op het landdomein komen binnen bij de staf van het Commando Landstrijdkrachten (CLAS)”, vertelt Andrée. Dat betekent dat het takenpakket voor de landmacht groeit. Daarbij zijn er de eisen waar Nederland volgens de NAVO aan moet voldoen. Dit zijn zogenoemde capability targets. Op inlichtingengebied wordt hier nu meer verwacht dan onze krijgsmacht te bieden heeft.
JISTARC deed aan sharing and pooling: het ‘uitlenen’ van personeel voor een bepaalde opdracht. In het nieuwe systeem komt er vaste capaciteit voor diverse opdrachten.
3 redenen, driemaal noodzaak. Er moest iets gebeuren. Daarom ging het duo in gesprek met alle inlichtingenspelers binnen de krijgsmacht. Simpelweg JISTARC ‘opknippen’ bleek geen optie. Het gaat om herstel, legt Koen uit. “Om te kunnen vechten, hebben we echt meer inlichtingenkracht nodig. Alle eenheden moeten in tijden van crisis beschikken over hun eigen inlichtingencapaciteit. Dat betekent: meer mensen en meer materieel. Een proces dat een aantal jaar in beslag gaat nemen.”
Wat er concreet gaat veranderen? Je leest het in de kaders hieronder.
Oprichting Land Analysis Centre (LAC)
“Er komen meer taken op het niveau van CLAS te liggen. Dat betekent dat we ook de eigen productiecapaciteit moeten hebben om daaraan te voldoen”, vertelt de overste. Daarom komt er in de toekomst een LAC. Binnen het LAC komt alle analyse en dataverzameling op het gebied van inlichtingen samen. Hier vinden we 106 Inlichtingencompagnie, 109 Open Sources Intelligence-compagnie en de Imagery Intelligence-capaciteit van 107 Aerial Systems Batterij, alsook het management van deze teams.
Daarbij landt hier de I&V Data Science Cell. Deze specialisten gebruiken data science en kunstmatige intelligentie voor een grotere operationele slagkracht. Denk bijvoorbeeld aan het snel doorzoeken van grote hoeveelheden informatie. Binnen het LAC wordt bovendien samengewerkt met collega’s van Communication and Engagement en specialisten op het gebied van cyber- en elektromagnetische activiteiten: “We brengen verschillende experts bij elkaar”, vertelt Andrée. “Daardoor krijg je een completer inlichtingenbeeld van het gevechtsveld.”
Drones maken het strijdtoneel transparanter. Alle data die beschikbaar komt, moet sneller bij de juiste gebruiker komen. In het verwerven van nieuw materieel voor de inlichtingencapaciteit van de brigades, werkt de projectgroep nauw samen met de Taskforce Drones.
Intelligence, Surveillance and Reconnaissance (ISR) direct bij de brigades
Hier zit de grootste verandering. Elke brigade krijgt een eigen inlichtingeneenheid van ongeveer 100 mensen. “Deze analysecapaciteit omvat inlichtingenexperts, Unmanned Aerial Systems (UAS), radarcapaciteit en Field Exploitation Teams”, vertelt Koen. “Hiervoor gaan we op zoek naar nieuwe mensen en materieel.” De uitrol begint bij 13 Lichte Brigade. Daarna volgt 43 Gemechaniseerde Brigade. Voor CLAS ligt hier prioriteit.
“Voor de brigades betekent deze verandering dat ze in de toekomst het gevecht kunnen lezen in alle dimensies.” Door onder meer drones en space is het gevechtsveld een stuk transparanter geworden. Door deze extra gereedschapskist kunnen de brigades altijd rekenen op hun eigen inlichtingen. “Dat maakt dat we sneller kunnen anticiperen op een snel veranderend strijdtoneel”, aldus Andrée.
Elke brigade krijgt een eigen inlichtingeneenheid van ongeveer 100 mensen, met daarin onder meer Field Exploitation Teams.
Ondersteuning voor kennis, training en opleiding
Een deel van de eenheden van JISTARC landt in het LAC. Door de veranderde taakstelling heeft de staf JISTARC geen operationele rol meer. Hierdoor kan de staf efficiënter worden ingericht. “Er komt een centraal ISTAR-element als staf. Een ander deel hevelen we over naar het Kenniscentrum Inlichtingen & Veiligheid Land", vertelt Koen.
"Ieder wapen en dienstvak van CLAS heeft een eigen kenniscentrum, dat had de landmacht nog niet. Er was alleen een (te kleine) joint capaciteit. Voor landoptreden ligt hier grote behoefte en die wordt in de toekomst enkel groter.” Bovendien komt er een trainingscentrum voor de hele inlichtingenketen. “Deze gaat oefeningen voor ons vormgeven, organiseren en uitvoeren.”
De noodzaak is duidelijk, wat er moet veranderen ook. “Vanaf 2028 gaan we bouwen aan de inlichtingencapaciteit bij de brigades. We kijken nu bijvoorbeeld al naar verwervingstrajecten voor materieel”, zegt Andrée. Ook het LAC moet dan al draaien. Wensen zijn er ook nog te over. “Denk bijvoorbeeld aan het versterken van onze samenwerking op het gebied van inlichtingen met de Duitse divisies”, legt Koen uit. “Afhankelijk of hier extra geld voor vrijkomt, kunnen we ook de rest repareren.”