Dingen die je wil weten

Medische evacuatievluchten vanuit Zweden 

Tijdens oefening Aurora in Zweden werkten collega's van de Operationele Gezondheidszorg (OGZ) vijf dagen intensief samen met de Zweedse luchtmacht en het Amerikaanse 86th Aeromedical Evacuation Squadron van Ramstein Air Base. Vanuit Uppsala Ärna Flygbas trainden de teams vanaf 4 mei gezamenlijk op het uitvoeren van Strategic Aeromedical Evacuation aan boord van een Zweedse C-130. 

De medisch specialisten beoefenden het laatste deel van de geneeskundige keten. In complexe scenario’s werden patiënten over grote afstanden vervoerd. Daarbij draaide het om snelheid, interoperabiliteit en medische zorg onder uitdagende omstandigheden. 

Naast de operationele samenwerking speelde ook de geografische context een belangrijke rol. Vluchten boven de Baltische Zee en de nabijheid van het Oosten maakten de scenario’s extra realistisch. “Juist die omgeving zorgt ervoor dat mensen anders gaan denken over inzet en gereedheid,” aldus kapitein Ramon van Belzen, Hoofd Aeromedical Evacuation van de OGZ. 

Volgens hem is gezamenlijk trainen essentieel voor toekomstige NAVO-operaties. “Binnen een multinationale setting krijg je te maken met verschillende procedures en werkwijzen, maar tegelijkertijd zie je hoeveel overeenkomsten er zijn. Door samen te trainen, bouwen we vertrouwen op en bereiden we ons voor op scenario’s die binnen een Artikel 5-context kunnen voorkomen.”  

Nederlandse F-35-vloot voorlopig compleet  

Met de aankomst van de F-051 op Vliegbasis Leeuwarden op 20 mei is de Nederlandse F-35-vloot voorlopig compleet. De toestellen met staartnummer F-050 en F-052 landden in de laatste week van april en de eerste van mei al op Volkel. 

Meestal corresponderen de staartnummers met de volgorde van binnenkomst in Nederland, maar door een vertraging was het de F-051 die als 52e arriveerde op zijn thuisbasis. De brandweer verwelkomde de toestellen met een traditionele ereboog van water. De levering van het 52e vliegtuig markeert een volgende stap in de opbouw van de operationele capaciteit van het Air Combat Command. ‘Batch complete, mission continues.’ 

Op termijn wordt de F-35-vloot verder aangevuld met naar verwachting nog vijf toestellen. Dat werd aangekondigd in de Defensienota 2024. Het 57e vliegtuig wordt volgens de huidige  planning in 2028 afgeleverd. 

Europese luchtmachtleiders en bondgenoten bijeen 

Europese luchtmachtleiders, militaire space-commandanten en senior vertegenwoordigers van Europese bondgenoten kwamen onlangs bij elkaar om te praten over internationale samenwerking. Dat deden ze eind april op het Space Chiefs Forum in Colorado Springs (Verenigde Staten) en begin mei tijdens de European Air Chiefs Conference (EURAC) in het Belgische Gent. 

Tijdens het Space Chiefs Forum (foto) werd opnieuw duidelijk dat samenwerking geen keuze meer is, maar een randvoorwaarde. Satellieten spelen een cruciale rol in onder meer communicatie, navigatie en informatievoorziening. Tegelijkertijd brengt de toename van activiteiten in de ruimte ook risico’s met zich mee. Geen enkel land beschikt zelfstandig over alle benodigde capaciteiten om al deze uitdagingen het hoofd te bieden. 

Een belangrijk thema tijdens de bijeenkomst was interoperabiliteit: het vermogen van landen en organisaties om systemen en data effectief met elkaar te laten samenwerken. De nadruk verschuift daarbij van afzonderlijke nationale systemen naar een geïntegreerd ecosysteem, waarin informatie realtime kan worden gedeeld en gezamenlijke operaties worden ondersteund. 

Tijdens de EURAC spraken luchtmachtcommandanten en senior vertegenwoordigers van Europese bondgenoten over de toekomst van Europese airpower, gezamenlijke verdediging en militaire weerbaarheid. Daarbij kwamen geopolitieke ontwikkelingen, luchtmachtstrategieën, Integrated Air and Missile Defence en de rol van resilience en Agile Combat Employment (ACE) binnen het NAVO-bondgenootschap aan bod. Luitenant-generaal André Steur benadrukte: “Als de dreiging grensoverschrijdend en naadloos is, dan moet onze reactie dat ook zijn: geïntegreerd, verbonden en snel.” Volgens de conferentiedeelnemers laat de multinationale inzet binnen NAVO-verband in Polen zien hoe geïntegreerde lucht- en raketverdediging in de praktijk vorm krijgt. Nederland neemt hieraan deel met onder meer de inzet van F-35’s en Patriots. 

Defensiematerieel vaker aanschaffen met buurlanden 

Defensie gaat bij de ontwikkeling en aanschaf van voertuigen, wapens, munitie en ander militair materieel vaker samen optrekken met andere Europese landen. Nederland sluit zich aan bij OCCAR, een samenwerkingsverband van nu nog zes Europese landen. Toetreding tot OCCAR draagt bij aan het versterken van de Europese defensiesamenwerking, wat een belangrijke ambitie is van dit kabinet. Bovendien biedt het de Nederlandse defensie-industrie kansen op interessante orders. 

Nederland sluit zich aan bij België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk en wordt daarmee het zevende lid van OCCAR (Organisation Conjointe de Coopération en matière d’Armement). Toetreding, dat losstaat van de EU en de NAVO, vergt goedkeuring door het parlement. Het wetsvoorstel is op 22 mei door de ministers Dilan Yeşilgöz (Defensie) en Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) aan de Tweede Kamer gestuurd. Afhankelijk van goedkeuring door het parlement kan Nederland naar verwachting later dit jaar formeel toetreden tot OCCAR. 

Yeşilgöz: “Samenwerking via OCCAR betekent dat onze militairen straks vaker met dezelfde spullen en voertuigen werken als collega’s in onze buurlanden. Daardoor kunnen we beter en makkelijker samenwerken tijdens oefeningen en missies. Daarnaast is het voordeliger bij het onderhoud en de aanschaf van reservedelen én het opent deuren voor de Nederlandse bedrijven die anders gesloten blijven.” 

Op dit moment beheert OCCAR 24 ontwikkelings- en investeringsprojecten. Ook voor het Multi-Role Tanker Transport toestel heeft OCCAR in het verleden de verwerving gedaan. Een ander OCCAR-project is het A400M-transportvliegtuig. 

F-35’s te gast op Vliegbasis Eindhoven 

Eind april en begin mei maakten F-35’s trainingsvluchten vanaf Vliegbasis Eindhoven. Dat veld is reserveveld voor de gevechtsvliegtuigen die gestationeerd zijn op Vliegbasis Leeuwarden en Volkel. Van 17 tot en met 21 augustus zullen de F-35’s er opnieuw te gast zijn. 

Door regelmatig trainingsvluchten uit te voeren vanaf Vliegbasis Eindhoven moet afgeweken worden van reguliere oefennaderingen en vliegroutes. Daarmee vergroot de Koninklijke Luchtmacht haar wendbaarheid en versterkt het haar paraatheid onder uiteenlopende omstandigheden. De vliegbewegingen vanaf Eindhoven vallen binnen de vergunde geluidsruimte. Meerdere toestellen vliegen twee waves per dag.  

22e Nederlandse Veteranendag op 27 juni 

Ook dit jaar vindt de Nederlandse Veteranendag weer plaats in Den Haag op de laatste zaterdag van juni. Het nationale evenement eert de ruim 100.000 veteranen in Nederland. 

In aanloop naar deze dag zet Defensie elke week het verhaal van een veteraan centraal. Luchtmachters Melany en Peter Tankink geven een interview aan kinderen. Benieuwd? Bekijk de reels van 20 en 27 mei op het Instagram-kanaal van de Koninklijke Luchtmacht. 

Luchtruimbewaking weer in Nederlandse handen 

Nederlandse F-35’s staan sinds 19 mei weer paraat voor de Quick Reaction Alert (QRA). De gevechtsvliegtuigen bewaken de komende periode het luchtruim van Nederland, België en Luxemburg. 

De toestellen staan met een korte reactietijd gereed voor een opdracht. Dit om bijvoorbeeld een ongeïdentificeerd toestel in het Benelux-luchtruim te onderscheppen. Wanneer het Air Operations Control Station Nieuw-Milligen een schending van het luchtruim opmerkt, wordt de QRA gealarmeerd. Hierna stijgen de gevechtsvliegtuigen binnen enkele minuten op en begeleiden luchtgevechtsleiders hen naar hun doel. 

Nederland en België vervullen de bewakingstaak afwisselend. Hiermee leveren de landen een essentiële bijdrage aan het veilig houden van Nederland en dat van bondgenoten. 

Meer lezen? 

In andere defensiebladen verschenen afgelopen maand ook interessante artikelen. 

Lees een oefenreportage over Versatile Guard (externe link, opent in een nieuw venster of tabblad) . Airborne en Air Assault komen hier samen in één scenario. In totaal springen ongeveer 240 parachutisten uit meerdere transportvliegtuigen boven de Belgische heide (zie foto). Later volgen zes Chinooks met versterkingen.  

In Materieelgezien lees je over de nieuwe Multi-Functional Aircraft Ground Equipment (externe link, opent in een nieuw venster of tabblad) (MFAGE): het apparaat dat vier systemen vervangt. Het voorziet helikopters van elektriciteit, hydrauliek, pneumatiek en stikstof.  

De 102-jarige Diederik van Overbeek (externe link, opent in een nieuw venster of tabblad) gaf een interview aan de Defensiekrant. Onlangs is deze waarschijnlijk laatst levende Engelandvaarder ‘teruggevonden’.  

Lees in Alle Hens een historisch artikel over voormalig Marinevliegkamp Valkenburg (externe link, opent in een nieuw venster of tabblad) (MVKV), dat twintig jaar geleden de poorten definitief sloot.